توسعه پايدار، نيازهاي كنوني جوامع را -بدون فدا كردن توان نسل‌هاي آینده  در تامين نيازهاي خود و آسيب رساندن به محيط زيست- تامين مي‌كند. شرط ايجاد توسعه پايدار و همه جانبه، داشتن برنامه ای جامع و بهينه در استفاده از انرژي‌ و تبديل متناسب و متعادل صورت‌هاي آن به يكديگر است.
با رشد روزافزون مصرف انرژي، لزوم آگاهي و انجام مطالعات در زمينه شناخت منابع و بهره‌وري آن و  به كارگیری ابزار و برنامه های كاهش دهنده آلايندگي‌هاي زيست محيطي، بيش از پيش احساس مي‌شود. به دلیل عواملی همچون تكنولوژي ناکارآمد و وجود الگو و فرهنگ نامناسب مصرف، شاخص شدت مصرف انرژي در ايران سه برابر كشورهاي پيشرفته و دو برابر استاندارد جهانی است.
ايران يكي از اعضاي موسس سازمان كشور هاي صادر كننده نفت است. از نظر ذخایر نفتي در رتبه سوم و از نظر ذخایر گازي در رتبه دوم جهان قرار دارد.
با فرض ميزان استخراج فعلي، عمر ذخایر ايران برای نفت خام در حدود 93 سال و برای گاز طبيعي در حدود 400 سال است. آمار رشد مصرف انر‍ژي در ایران، سالانه 5 درصد است.
بالا بودن نرخ رشد مصرف انرژي نسبت به رشد توليد ناخالص داخلي ،منجربه افزايش سهم انرژي در اقتصاد می شود كه این امر،  ناشي از مصرف انرژي در بخش هاي غير مولد و عدم اهمیت به صنايع مرتبط با انرژي است.
 پيش بيني تحولات آينده در مسير انرژي در جهان و ايران با توجه به بحث هدفمند كردن يارانه ها، ناخودآگاه افكار مديريتي را در مسيري قرار مي دهد كه با اعمال سياست ها و استراتژي هاي مناسب از وقوع هرگونه افت در صنعت کشور جلوگیری کنند.
هدف از مدیریت انرژی به خصوص در بخش صنعت، کاهش و منطقی کردن مصرف انرژی است به نحوی که توجیه اقتصادی داشته و در ارتقای سطح کیفیت و کمیت تولید و همچنین سطح رفاه، موثر باشد. هدف از مدیریت انرژی در صنعت، بررسی انرژی مصرفی - به منظور یافتن تلفات مختلف در آن صنعت به تفکیک میزان و محل تلفات- و ارائه طرق قابل اجرا برای مقابله با آنها در قالب اقدامات با توجیه فنی و اقتصادی است که برای هر کدام از این طرق، انجام تحلیل های اقتصاد مهندسی و برآورد زمان برگشت سرمایه الزامی است.
در راستای اجرای اصول مدیریت انرژی کارا، به کارگیری روش های زیر الزامی است:
1. کاهش مصرف انرژی از طریق صرفه جویی فردی یا اقدامات اجباری و وضع مقررات یا معیارهای اقتصادی
2. انتخاب و استفاده از فرآیندها یا تجهیزات با کارایی بیشتر که اجرای چنین تغییراتی نیازمند توجیه اقتصادی و فنی است.
3. افزایش نرخ بهره برداری از تجهیزات و ظرفیت ها، به منظور جلوگیری از سرمایه گذاری های بی مورد برای توسعه واحدهای تولیدی
4. بهبود وضعیت بار الکتریکی (از طریق اصلاح ضریب بار، ضریب توان، استفاده از سیستم های روشنایی بهینه و...)
5. امکان سنجی در جایگزینی حامل های انرژی
انگیزه های اعمال مدیریت انرژی معمولا در اثر افزایش قیمت حامل های انرژی، آلودگی محیط زیست و تقاضای فزاینده فرآورده ها و تولیداتی است که به طور مستقیم یا غیر مستقیم حاصل استفاده از حامل های انرژی هستند. بدیهی است که داشتن مدیریت انرژی کارآمد، مستلزم حمایت های مدیریت رده بالای هر کارخانه است و جلب تعهد و ایجاد حساسیت در مدیران رده بالا، مستلزم تبیین نیاز و بازگشت های بالقوه اقتصادی، در نتیجه سرمایه گذاری زمانی و مالی بر روی چنین برنامه هایی است.
نتایج عملکرد واحد مدیریت انرژی
1. کاهش هزینه های انرژی و در نتیجه قیمت تمام شده کالا و افزایش سود کارخانه
2. کاهش آلودگی محیط زیست
3. افزایش طول عمر تجهیزات و سیستم ها به دلیل استفاده بهینه از آنها
4. افزایش بهره وری در سطح نیروی انسانی و تجهیزات
5. اطلاعات مدیریت رده بالای کارخانه از وضعیت انرژی و تولید در کارخانه، در گذشته، حال و  برنامه ریزی های موجود برای اهداف آینده
6. ارتقای سطح آگاهی پرسنلی
7. افزایش انگیزه و فعالیت پرسنل در اثر بالا رفتن میزان دستمزد آنها به دلیل افزایش سوددهی کارخانه
8. امکان سرمایه گذاری بیشتر در جهت اعمال روش های مدیریت انرژی و ایجاد سیستم های بازیافت بر اثر سود بیشتر کارخانه و افزایش سود نهایی
استقرار سيستم مديريت انرژي و انجام مميزي انرژي به طور مستمر از اقدامات موثر براي تحقق توسعه پایدار است.
مديريت انرژي بر اساس يك رويكرد سيستم‌- مدار ميزان مصرف انرژي را به منظور  حصول اطمينان از كارآيي انرژي مدیریت و كنترل مي کند. این سیستم ابزاری براي بهبود مستمر در زمينه مصرف انرژي، كارآيي انرژي و انتخاب منابع انرژي است.
طرح ريزي: تعیین اهداف و فرایندهای لازم برای حصول به نتایج مورد انتظار، مطابق با خط مشی انرژی
اجرا: استقرار فرایندها
بررسی: پایش و اندازه گیری فرایندها با توجه به خط مشی انرژی، اهداف، الزامات قانونی و سایر الزامات و تهیه گزارش نتایج

  اقدام: انجام اقدامات به منظور بهبود مستمر عملکرد انرژی
با استقرار سيستم مديريت انرژي، مزایای زير براي سازمان حاصل مي‌شود.
-  كاهش هزينه‌هاي مصرف انرژي
-  استفاده بهينه از انرژي
-  كاهش دفع آلاينده‌هاي زيست محيطي
-  تأمين ميزان انرژي متناسب با كيفيت و هزينه مورد نظر

: ANSI/MSE 2000:2005 استاندارد   
این استاندارد، جنبه های فنی و مدیریتی سیستم مدیریت انرژی را با یکدیگر ترکیب می کند.
این استاندارد، يك استاندارد اختياري براي سيستم مديريت انرژي است. دامنــه کاربـرد آن براي تأمین، ذخیره سازی، مصرف و دفع منابع انرژي اوليه و ثانويه و هدف آن کنترل و كاهش هزينه

انرژي و پيامدهای زيست محيطي است. اين استاندارد براي هرگونه سازماني كه از انرژي استفاده مي كند، درنظر گرفته شده است.




• مميزي انرژي
مميزي انرژي مجموعه اقداماتي است که به بررسي و شناسايي چگونگي مصرف انرژي می پردازد. با اجراي مميزي انرژي در يک واحد صنعتي، مي توان به ايجاد يک بينش درست از واحدهاي مصرف کننده انرژي در فرايند توليد دست يافت و با تحليل مصارف انرژي، محل و چگونگي مصرف انرژي را مورد بررسي قرار داد و پتانسيل بالقوه صرفه‌جويي انرژي را تعيين کرد. به این ترتیب، مميزي انرژي منجر به ايجاد تصويری از مصارف انرژي سازمان مي‌شود.
انجام مميزي انرژي در فرآيندهاي انرژي بر کلیه سازمان، توجیه عملی داشته وعموما بر مبناي استاندارد مذکور  صورت می گیرد. این امر در سازمان های ذیل از اهمیت دوچندانی برخوردار است:
• صنايع نفت، گاز و پتروشيمي
• صنايع فولاد، فلزي و ريخته‌گري
• صنايع خودرو‌سازي و وابسته
• صنايع آلومينيوم
• صنايع سيمان
• صنايع شيميایي، معدني و پلاستيك
• صنايع غذایي
• صنايع چوب و كاغذ
• صنايع شيشه
• صنايع نساجي
• نيروگاه‌ها
• ساختمان
• بخش حمل‌و‌نقل

مميزي انرژي در سطوح تعريف شده، مبتنی بر استاندارد تجربه شدهAS/NZS 3598:2000 ، شامل:
سطح1:  مميزي مرور كلي انرژي : ارائه گزارش از  ميزان مصرف انرژي در كل سازمان، ارائه ديد كلي در زمينه پتانسيل صرفه‌جويي‌ها و هزينه‌ها
سطح 2:  مميزي مصارف انرژي: در بر گيرنده خدمات سطح 1 به علاوه شناسايي منابع انرژي، ميزان انرژي تامين شده و انواع مختلف آن، شناسايي نقاط بهبود و ارائه پيشنهاد در زمينه صرفه‌جويي‌هاي ممكن و ارائه گزارش
سطح 3: مميزي تحليلي انرژي: در بر گيرنده خدمات سطوح 1و2 به علاوه تحليل دقيق مصرف انرژي، صرفه جويي‌هاي ممكن، هزينه اجراي صرفه‌جويي‌ها و تحليل اقتصادي و ارائه گزارش
• تعيين پتانسيل‌ها و فرصت‌هاي صرفه جویي انرژي
• بررسي اثر بهبود كارایي انرژي بر كاهش ميزان انتشار آلاينده‌هاي زيست محيطي
• آناليز مصرف انواع حامل‌هاي انرژي بخش‌هاي مختلف اقتصادي
• انرژي‌هاي نو (انرژي باد، خورشيدي، گرمایي و...) 
• طرح‌ريزي انرژي بر مبناي نيازهاي سازمان و قوانين و مقررات ملی